Bác Ái: Không Bôi Nhọ, Nói Xấu Kẻ Khác
Phần 1.
Thánh Phaolô bảo: “Đức ái không làm càn” (1. Cor.13,5)
1.Giữ miệng như đậy nắp bình:
Tiếp theo việc xét đoán, phải bàn đến vấn đề làm mất danh giá người khác:
- Thường gặp hơn cả là dùng ba tấc lưỡi nói xấu người vắng mặt.
- Thánh Giacôbê bảo: “Nếu ai không vấp phạm trong lời nói, đó là con người hoàn thiện” (Jac.3,2)
- Trường hợp anh em thực có lỗi, đó là nói hành.
- Trường hợp anh em không lỗi mà ta dựng đứng việc không có, tức là "bỏ vạ cáo gian".
- Những lời nói xấu, truyền từ người này đến người kia, cứ thêm một người, lại thêm tiềm lực mới. Như thế, tác hại còn mạnh hơn bom hạt nhân.
- Biết bao hạnh phúc gia đình đổ sụp, hội đoàn bị xóa sổ, biết bao cuộc đồng tâm nhất trí bị tan vỡ, gây nên chia rẽ và thù hận.
2.Cha Bellouard giảng phòng cho một nhóm thiếu nữ:
Tính nhẹ dạ, không thể chấp nhận được, một cách ngây ngô, người ta rủa xả danh thơm tiếng tốt tha nhân, rồi tự bào chữa:
- Giá tôi biết chắc tương lai đen tối như vậy… tôi chẳng dám hở miệng với người ấy điều mật kín mà chị ấy hứa trung thành giữ kỹ. Bây giờ mọi người đều biết. như thế rất phiền, làm nặng lòng cho đương sự đã tín cẩn chia sẻ với tôi...Tiếc rằng chị bạn tôi có cái lưỡi dài quá, và tôi cũng thế.
- Giá tôi biết tình hình về sau quá tệ như thế… chắc tôi chẳng dại gì tung ra những lời chỉ trích, lời này chuyền từ nhà này qua cửa nhà khác. Nay cả làng đều biết, họ còn lặp lại và thổi phồng lên nữa... Một nắm tuyết đem tung ra thành băng tuyết tại lỗi tôi. Biết đến khi nào thu lượm lại được?
- Giá tôi biết sự thực bi đát thế này… tôi đâu dám thinh lặng, nhu nhược trước lời nói độc địa, tôi làm ngơ, không bênh đỡ cô bạn vắng mặt, bị người ta mổ xẻ, vu oan... Như thế tại tôi, mà bạn tôi khóc ròng, lên án tình người và coi đời là biển khổ.
- Giá tôi biết chắc tương lai hẩm hiu, hẳn tôi chẳng dám nhận vai trò lãnh đạo, làm thủ lĩnh... để rồi không đem lại ích lợi, hay quá ít cho đoàn thể tôi điều khiển. Họ hờn dỗi… họ tan rã. Lòng người sao mà hắc ám thế, xét đoán bất công, mưu mô hại người, không chút thương tình. Rồi đây hội đoàn sẽ đi đến đâu? Tôi đã hành động phản bội Chúa Giêsu Kitô ư?
Thánh Philiphê Nêri bảo người có tập quán nói hành, đem chiếc gối nhồi toàn lông rắc ra đường, rồi Thánh nhân bảo đi nhặt lại cho đủ hết; họ thưa, không sao được. Lúc đó Thánh Philiphê mới bảo nói hành đã tung ra, rồi nhặt lại cũng khó như thế.
3. Họ khéo bôi nhọ, nói xấu thế nào?
Rất dễ bôi nhọ ý tưởng cao đẹp người khác:
- Trong cả đoạn văn, chỉ đem rút bớt đôi chữ nay câu văn là làm sai lạc đi ý nghĩa của bản văn.
- Đưa ra những câu hỏi lập mưu cài bẫy: Thái độ ậm ờ, tỏ giọng sửng sờ, hay ra vẻ thành thực cảm động, đặt câu hỏi như tự nhiên: “Sao việc thế mà anh không biết à? Có lẽ nào anh lại không hay chuyện đó? – À anh có biết câu chuyện người ta mới nói với tôi về anh không?” v.v...
- Ôi đức bác ái, có biết bao tội ác người ta phạm nhân danh ngươi: Kể cả những người nại đến ngươi nữa!...
4. Tật nói xấu rất thịnh hành và phổ biến:
Nói xấu, nói hành là một lỗi quá phổ biến và rất thịnh hành. Cao tường, kín cổng, nó cũng vào được, dù trong tu-hội, tu-viện, vẫn có thể lây nhiễm. Hai thứ tội hay đi liền nhau: Xét đoán và nói hành.
- Đã xét đoán tất nhiên đưa đến nói hành, cộng với ma quỷ và tinh thần thế tục với những kiêu căng, tự phụ, gian dối tấn công mãnh liệt, xúi đẩy thêm vào làm cho tật bôi nhọ, nói xấu trở nên rất phổ biến và thịnh hành. Đôi khi còn dùng những lời lẽ đạo đức mà biện minh, như nói: “Anh ấy quá quắt lắm, phải thế mới kiềm hãm được; thì nói cho người lành biết, mà thương hại, mà buồn tiếc, mà cầu cho kẻ có tội.”
- Ta nên nhớ lời ông Tobit khuyên con là Tobia: “Hễ sự gì con không muốn kẻ khác làm cho con, thì con đừng làm cho người khác”. “Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân” (Tob.4,16).
- Thánh Giêronimô nói: “Rất hiếm người sạch khỏi nết xấu nói hành này. Tính ham mê tật xấu này, xâm lấn trí lòng con người mãnh liệt, dù họ đã tránh xa được các nết xấu khác, họ cũng sa vào tội nói hành, như tròng bẩy cuối cùng của ma quỉ”
- Thánh Thomas Tiến sĩ biết: “Kẻ nói hành anh em càng khinh luật dạy yêu người bao nhiêu, hình như càng nói xúc phạm đến lề luật bấy nhiêu”
5. Hậu quả xấu của tật nói hành:
Dần dần nọc độc cứ nhiễm thêm mãi vào.
a) Hại chung: Trước nói chung còn chưa ưng ý, còn phải nói thật kỹ mới nghe; nói trống chưa cam, còn nói điều kín cẩn mật; nói những chuyện thường thường, chưa đành, còn nói những chuyện can hệ. Có khi còn thêu dệt là khác, thêu dệt thêm hoa thêm lá, với giọng quả quyết tác hại.
Sách Triết Ngôn trong Kinh Thánh: “Nhiều người ngã chết vì mũi gươm, nhưng còn nhiều người hơn bị hư hỏng chỉ tại cái lưỡi của mình” (Eccli.28,22)
b) Hại cả ba bề:
- Hại chính mình (người nói), vì vương tội. Mọi người đều sợ và nghi kỵ cái lưỡi của người nói, vì họ nghĩ người này nói xấu người khác hẳn cũng sẽ nói xấu tôi với người khác.
- Hại người nghe vì thích thú, cũng đeo theo tội vào mình.
- Hại người bị nói xấu, vì danh giá bị tổn thương.
Thánh Phanxicô Salêsiô Giám Mục Tiến sĩ, trong sách “Dẫn đường đời sống sốt sắng” đã ghi chép: Nói hành làm tổn hại ba đời sống:
1) Đời sống riêng linh hồn mình.
2) Đời sống tâm linh kẻ khác.
3) Đời sống công dân, vì tổn thương đến danh giá nạn nhân.
=> Thế nên chúng ta phải tuân lời sách Triết Ngôn: “Ai ban cho tôi canh phòng miệng lưỡi tôi, và đặt ân tin chắc trên môi tôi, để tôi khỏi sẩy miệng, để lưỡi tôi khỏi làm hư tấm thân tôi" (Eccli.22,33)
- 18 views